Wikileaks: H υπεροψία κόστισε την επανεκλογή Τάσσου

Της Χριστιάνας Βωνιάτη
Η πλήρης αναξιοπιστία των κυπριακών δημοσκοπήσεων, οι ρωγμές στη μιντιακή πανοπλία του Τάσσου, όταν αυτός τα… τσούγκρισε με τον «βαρόνο των ΜΜΕ Χατζηκωστή» και η υπέρμετρη υπεροψία του πρώην Προέδρου και του επιτελείου του, ήταν μόνο μερικοί από τους λόγους που οδήγησαν στην απροσδόκητη ήττα του Παπαδόπουλου, σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται σε απόρρητο τηλεγράφημα των Αμερικανών, όπως αποκαλύπτεται από την ιστοσελίδα Wikileaks.

To απόρρητο έγγραφο, υπό τον κωδικό 08ΝICOSIA116 και διά χειρός του πρώην Αμερικανού πρέσβη Ρόναλντ Σλίκερ, φέρει τον τίτλο «Έκπληξη, έκπληξη: Ο Παπαδόπουλος έχασε από τον πρώτο γύρο των εκλογών» και εστάλη στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ στις 18/02/2008, δηλαδή μόλις μία μέρα μετά την πρώτη Κυριακή των εκλογών. «Σαν τον παθολογοανατόμο που λαχταρά να πάρει στα χέρια του το πτώμα, Κύπριοι σχολιαστές και πηγές της Πρεσβείας έσπευσαν να διενεργήσουν “αυτοψία” στον Παπαδόπουλο. Όλοι συμφώνησαν πως η απροσδόκητη ήττα του Προέδρου βασίστηκε σε έναν συνδυασμό παραγόντων», αναφέρεται στο τηλεγράφημα.

Μεταξύ άλλων, αναφέρονται επίσης τα εξής: «Η είδηση της ήττας του Παπαδόπουλου προκάλεσε στην Κύπρο ένα ελαφρύ σοκ, μιας και όλες σχεδόν οι δημοσκοπήσεις τον έδειχναν να έχει προβάδισμα. Οι λόγοι για το απροσδόκητο αυτό αποτέλεσμα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αναξιοπιστία των κυπριακών δημοσκοπήσεων, την ικανότητα των μεγαλύτερων κομμάτων για υψηλότερη συσπείρωση και κινητοποίηση, την αλαζονεία του Παπαδόπουλου και την αποτυχία του να είναι αποτελεσματικός στα δημόσια debates, τη μαζική προσέλευση στις κάλπες των Κυπρίων ψηφοφόρων του εξωτερικού, ορισμένες ρωγμές στον έλεγχο που ασκούσε ο Πρόεδρος στα ΜΜΕ κι ακόμα τις τοπικές αντιδράσεις στην επικείμενη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.

Η ομάδα του Παπαδόπουλου ήδη δέχεται προτάσεις για συμμαχίες, δεδομένης της σημαντικής εκλογικής δύναμης. Κατά πάσα πιθανότητα θα διεκδικήσει θέσεις-κλειδιά στη νέα κυβέρνηση ως αντάλλαγμα για στήριξη στον δεύτερο γύρο των εκλογών».

Περί δημοσκοπήσεων «Από τις 50 δημοσκοπήσεις που δημοσιεύτηκαν από την έναρξη της προεκλογικής κούρσας στο τέλος του 2007, ο Παπαδόπουλος έβγαινε νικητής σε όλες εκτός από μία, η οποία δημοσιεύτηκε στις 11 Ιανουαρίου από την (αντιπολιτευτική) εφημερίδα “Πολίτης” και έδινε προβάδισμα με 0,2% στον Κασουλίδη. Ο εκλογικός νόμος απαγόρευε τη δημοσίευση δημοσκοπήσεων μετά τις 10 Φεβρουαρίου. Η τελευταία παρτίδα ερευνών έδινε στον Παπαδόπουλο ένα προβάδισμα της τάξης του 0,5-2,4% σε σχέση με τον δεύτερο σε δύναμη υποψήφιο. Ένα σημαντικό προβάδισμα, αλλά ωστόσο εντός του στατιστικού λάθους. Οι περισσότεροι ειδήμονες προέβλεπαν μια ακόμη σκληρότερη μάχη, αφού οι ψηφοφόροι του εξωτερικού, οι οποίοι ανέρχονταν στο 4% του εκλογικού σώματος και των οποίων οι προτιμήσεις δεν καταγράφονταν στις δημοσκοπήσεις, φαίνονταν να προτιμούν είτε τον Κασουλίδη είτε τον Χριστόφια».

«Το εκλογικό αποτέλεσμα διέφερε σημαντικά από τις προβλέψεις των περισσότερων δημοσκόπων. Ο Κασουλίδης, τον οποίον οι δημοσκόποι θεωρούσαν ως απελπιστικά χαμηλής εμβέλειας υποψήφιο το προηγούμενο καλοκαίρι, κατάφερε να συγκεντρώσει στον πρώτο γύρο το εντυπωσιακό ποσοστό 33,5%. Ο Χριστόφιας ακολούθησε με 33,3%, μόλις 900 ψήφους λιγότερες. Προς μεγάλη έκπληξη όλων, ο Παπαδόπουλος – του οποίου το εκλογικό επιτελείο ήταν τόσο βέβαιο για την επανεκλογή του, που δεν συζητούσε καν το ενδεχόμενο της ήττας – εστάλη από νωρίς στο σπίτι του, έχοντας συγκεντρώσει μόνο το 31,8% των ψήφων».

Συνδυασμός παραγόντων οδήγησαν στην ήττα«Σαν τον παθολογοανατόμο που λαχταρά να πάρει στα χέρια του το πτώμα, Κύπριοι σχολιαστές και πηγές της Πρεσβείας έσπευσαν να διενεργήσουν “αυτοψία” στον Παπαδόπουλο» γράφει επί λέξει το τηλεγράφημα, σύμφωνα με το οποίο «όλοι συμφώνησαν πως η απροσδόκητη ήττα του Προέδρου βασίστηκε σε έναν συνδυασμό παραγόντων», οι οποίοι καταγράφονται ως εξής.

«Μαγείρευαν» τα ευρήματα«Την αναξιοπιστία των κυπριακών δημοσκοπήσεων: Ανεκδοτικά θα λέγαμε πως λίγες χώρες “σφυγμομετρούνται” τόσο πολύ όσο η Κύπρος. Προκειμένου να ικανοποιήσουν τη μεγάλη ζήτηση από τους τηλεοπτικούς σταθμούς, τις εφημερίδες, αλλά και από τους ίδιους τους υποψηφίους, οι δημοσκόποι φαίνεται να “έκοβαν δρόμο”, περιορίζοντας το δείγμα σε ομάδες του πληθυσμού που μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί τους εύκολα, όπως οι ηλικιωμένοι (η πλειονότητα των οποίων υποστήριζε τον Παπαδόπουλο). Επίσης, εργαζόμενοι σε εταιρείες μάρκετινγκ αποκάλυψαν πως οι υπεύθυνοι για τις προεκλογικές εκστρατείες ορισμένες φορές “μαγείρευαν” τα ευρήματα, προκειμένου να παρουσιάσουν μια πιο ρόδινη εικόνα σε ό,τι αφορά την προοπτική εκλογής των υποψηφίων τους. Άλλοι, με τους οποίους η Πρεσβεία μας συνομίλησε, υποστήριξαν ότι οι απαντήσεις που έδιναν σε δημοσκοπήσεις δημόσιοι υπάλληλοι και εργαζόμενοι σε ημικρατικούς οργανισμούς ήταν μάλλον αναξιόπιστες, αφού, φοβούμενοι για τις δουλειές τους, δήλωναν μια ανειλικρινή στήριξη στον Πρόεδρο».

Συσπείρωση ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ«Η υψηλή συμμετοχή στις εκλογές και η μεγάλη συσπείρωση ευνόησε τους ανθυποψηφίους του Παπαδόπουλου: Ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ είναι τα μεγαλύτερα κόμματα της Κύπρου, συγκεντρώνοντας το καθένα πάνω από 30% των ψήφων σε κάθε βουλευτική αναμέτρηση. Ο Παπαδόπουλος ήλπιζε πως θα κατάφερνε να έσπαζε τη συσπείρωση αυτή των δύο μεγάλων κομμάτων, διατηρώντας παράλληλα τη συσπείρωση του δικού του κόμματος και των συμμάχων του, της ΕΔΕΚ, του ΕΥΡΩΚΟ και των Πρασίνων. Ωστόσο, ο κώδωνας κινδύνου που έπαιξε τόσο στον ΔΗΣΥ όσο και στο ΑΚΕΛ τον Ιανουάριο/Φεβρουάριο – ο οποίος έδειχνε πως ο Παπαδόπουλος κέρδιζε πάνω από 10% από το ποσοστό του καθενός – φαίνεται να αφύπνισε τους κομματικούς αξιωματούχους. Κάποια ανεπίσημα αποτελέσματα από τη νύχτα των εκλογών ανέβαζαν τη συσπείρωση του ΑΚΕΛ στο 90%, με τον ΔΗΣΥ να έρχεται δεύτερος (και να προηγείται του ΔΗΚΟ, που ερχόταν τρίτο με 84%). Η ΕΔΕΚ και το ΕΥΡΩΚΟ είχαν μόνο 70% και 67% αντιστοίχως, ποσοστά πολύ χαμηλότερα απ’ αυτά που χρειαζόταν ο Παπαδόπουλος».

Χάθηκε η υπεροχή στα ΜΜΕ«Ρωγμές στη μιντιακή πανοπλία του Τάσσου: Σε συναντήσεις μας με τις ομάδες των Χριστόφια και Κασουλίδη, όλοι παραπονιόνταν πως ο Πρόεδρος είχε σχεδόν πλήρη έλεγχο των ΜΜΕ. Όχι μόνο μπορούσε (και πράγματι το έκανε) να επηρεάζει ένα μεγάλο μέρος της ειδησεογραφικής κάλυψης με τρόπο που να προωθεί την επανεκλογή του, αλλά μάλιστα ο Παπαδόπουλος μπορούσε να παρεμποδίζει τους αντιπάλους του από το να αγοράζουν τηλεοπτικό χρόνο, να βάζουν διαφημίσεις στον Τύπο ή ακόμα και να βρίσκουν διαθέσιμο χώρο σε πίνακες τοιχοκολλήσεως. Η κυριαρχία του στην τηλεόραση ήταν σχεδόν πλήρης, με το κρατικό ΡΙΚ, τον ΑΝΤ1, το Mega και το Σίγμα να τον στηρίζουν όλοι. Ωστόσο, στα μέσα Ιανουαρίου μάθαμε πως ο βαρόνος των ΜΜΕ Κώστας Χατζηκωστής “τα χάλασε” με τον Παπαδόπουλο πάνω σε μία κρίση πίκας και διέταξε τον σταθμό του, καθώς και την εφημερίδα “Σημερινή” και το “Ράδιο Πρώτο” να “μην πειράζουν τον Κασουλίδη και τον Χριστόφια”. Επίσης, η αντιπολιτευτική εφημερίδα “Πολίτης” αύξησε τις στροφές της κατά του Προέδρου τον τελευταίο μήνα, γράφοντας επί καθημερινής βάσης για τις αποτυχίες της κυβέρνησης στο Κυπριακό, την επιδείνωση των σχέσεων με τις Βρυξέλλες και τα σκάνδαλα της εσωτερικής διακυβέρνησης».

Κάθοδος από το εξωτερικό
«Μαζική προσέλευση στις κάλπες στο εξωτερικό: Οι δημοσκόποι ουδέποτε πήραν κάποιο δείγμα από τους πολυάριθμους ψηφοφόρους του εξωτερικού, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι φοιτητές που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ελλάδα. Λαμβάνοντας ως δεδομένο πως οι νεολαίες του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ ιστορικά ήταν πάντοτε κυρίαρχες στις φοιτητικές εκλογές, ήταν αναμενόμενο πως ο Κασουλίδης και ο Χριστόφιας θα είχαν σοβαρό πλεονέκτημα σε ό,τι αφορά τους Κυπρίους της διασποράς. Το ΔΗΚΟ προσπάθησε να “ισοφαρίσει”, προσφέροντας δωρεάν αεροπορικά εισιτήρια στους υποστηρικτές του (τα άλλα κόμματα κάλυπταν μόνο το 75% των αεροπορικών εξόδων). Με μεγάλη δόση αυτοπεποίθησης, οι συνεργάτες του Παπαδόπουλου δήλωναν μάλιστα πως το ΔΗΚΟ θα κέρδιζε χωρίς πρόβλημα τις ψήφους στο εξωτερικό. Ωστόσο, οι ανεπίσημες έρευνες έδιναν σαφές προβάδισμα στα δύο μεγάλα κόμματα σε ό,τι αφορά τους αποδήμους».

ΔΗΚΟϊκοί ψευδοπαλικαρισμοί
«Αναθυμιάσεις αυτοπεποίθησης… ή υπεροψίας;: Οι ΔΗΚΟϊκοί, όπως για παράδειγμα ο πρόεδρος του κόμματος, Μάριος Καρογιάν, προέβλεπαν με τόση βεβαιότητα πως θα περνούσαν στον δεύτερο γύρο των εκλογών, που αρνούνταν ακόμα και να κάνουν υποθέσεις σχετικά με το με ποιον θα συμμαχήσουν σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να προχωρήσουν στη δεύτερη Κυριακή. Τέτοιοι ψευδοπαλικαρισμοί δείχνουν πως ίσως να μην κατέβαλαν όλες τις προεκλογικές προσπάθειες που θα μπορούσαν να είχαν καταβάλει για εξασφάλιση περισσότερων ψήφων».

Η Πρεσβεία θα σχολιάσει σε ξεχωριστό τηλεγράφημα τις πιθανές επιπτώσεις της αποχώρησης του Παπαδόπουλου από τη διαπραγμάτευση του Κυπριακού Προβλήματος. Γενικά θα μπορούσαμε να πούμε πως οι δυνάμεις της λύσης – και στις δύο πλευρές της Πράσινης Γραμμής – είναι κατενθουσιασμένες που το 67% των Ελληνοκυπρίων ψήφισε «Όχι» στον Τάσσο Παπαδόπουλο, γυρίζοντας σελίδα σε μια άσχημη αλλά καθοριστική περίοδο της ιστορίας τους και ελπίζουν πως θα αποκαταστήσουν τη διεθνή τους φήμη ως μια κοινότητα που ενδιαφέρεται πραγματικά για την επανένωση του νησιού».

www.kathimerini.com.cy