26/1/17

Πριν 20 έτη

του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου 
Σταθμός ΟΣΕ - Ζευγολατειό Μεσσηνίας
Το καλοκαίρι του 1993 δεν θα το ξεχάσω εύκολα. Ήταν ένα από τα πιο κρίσιμα για το μέλλον της χώρας και, τελικά, από αυτά που δρομολογήθηκαν τότε, το κόστος τους καταβάλλεται σήμερα –εντόκως. Και είναι πολλά τα γεγονότα που αποδεικνύουν ότι, αν η τότε κυβέρνηση του Κων. Μητσοτάκη δεν είχε πέσει άδοξα, η σημερινή Ελλάδα θα ήταν διαφορετική.
Με υπουργό Εθνικής Οικονομίας τότε τον Στέφανο Μάνο –τον οποίον όχι λίγοι κοινοτικοί θεωρούσαν τον καλύτερο που είχε ποτέ εκπροσωπήσει την Ελλάδα στο EcoFin– η ελληνική οικονομία βρισκόταν σε καλό δρόμο και η κατάσταση θα γινόταν ακόμα καλύτερη αν η Νέα Δημοκρατία κέρδιζε εκ νέου τις κανονικές εκλογές που θα γίνονταν τον Απρίλιο 1994 –δηλαδή ένα εξάμηνο μετά την ανατροπή της. 
Ο Στέφανος Μάνος είχε αποφασίσει να βάλει τάξη στην οικονομία και οι σχετικοί αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Κυρίως, όμως, ο τότε υπουργός Εθνικής Οικονομίας ήταν αποφασισμένος να καταπολεμήσει την κραιπάλη σε μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις –και στην πρωτοβουλία του αυτή οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, και η πτώση της κυβερνήσεως Κων. Μητσοτάκη. 

Ιδού πώς είχε μεταφέρει ο ίδιος ο Στέφανος Μάνος το τότε κλίμα στις Προφορικές Μαρτυρίες του Αρχείου Βοβολίνη:
 «Το καλοκαίρι 1993, εξ όσων θυμούμαι, ήταν γεμάτο με απίστευτη συμπυκνωμένη δραστηριότητα. Γίνονταν ταυτοχρόνως πάρα πολλά πράγματα. Κατ επιλογήν. Ήμουν στο υπουργείο συνολικά κάπου ενάμιση χρόνο. Ως συνήθως, μόλις πας σε νέο υπουργείο, στην αρχή μαθαίνεις να μπουσουλάς –ύστερα αρχίζεις να κινείσαι! Ήδη, όμως, εγώ στο Εθνικής Οικονομίας είχα αρχίσει να απλώνομαι σε ευρύτατο φάσμα. Να δώσω μερικά παραδείγματα με δράσεις που σήμερα μπορεί να φαίνονται γνωστές, όμως τότε ήταν όλα καινούργια». 
Αναφερόμενος στο μέτωπο της Ολυμπιακής Αεροπορίας, ο πρώην υπουργός τονίζει: «Με την Ολυμπιακή, θυμούμαι ακόμη την σκηνή, με παίρνει στο τηλέφωνο μια μέρα ο Μητσοτάκης και μού λέει:
 «Είναι εδώ ο Γραμματικός (τότε γενικός διευθυντής) που ζητεί να τού δώσεις 4 δισεκατομμύρια δραχμές –και με αυτά τακτοποιούνται όλα τα προβλήματα που έχει η Ολυμπιακή». 
Τού λέω εγώ: «Ας πάει να δει τον Δούση». Ήταν υφυπουργός, πολύ έντιμος άνθρωπος. Τον βλέπει ο Δούσης, μελετά τα στοιχεία και μού λέει: «Δεν μπορώ να βγάλω άκρη».
"Πρόεδρε, με 4 δις δραχμές λύνονται
 όλα τα προβλήματα της Ολυμπιακής"
Παίρνω εγώ τον Μητσοτάκη, τού εξηγώ «δεν μπορούμε να τα δώσουμε αυτά, πρέπει πρώτα να δούμε τί γίνεται». 
Με φωνάζει ο Μητσοτάκης, πηγαίνω στο Μαξίμου, παρών και ο Γραμματικός, τού λέει ευθέως:
 «Πρόεδρε, με 4 δις δραχμές λύνονται όλα τα προβλήματα της Ολυμπιακής. Ακούστε με, είμαι γέννημα και θρέμμα της εταιρείας».
Απαντώ εγώ: «Δεν μπορώ να τα δώσω αυτά. Πρέπει πρώτα να μετρήσουμε, να δούμε τί γίνεται στην Ολυμπιακή».
 Την είχα από τότε αυτή την άποψη, ότι στην Ελλάδα δεν μετράμε τίποτε! Ήταν λοιπόν η πρώτη περίπτωση που έφερα μέσα στο παιχνίδι ξένους ορκωτούς, τους οποίους σημειωτέον είχα ήδη επισημοποιήσει, ανοίγοντας το επάγγελμα των ορκωτών λογιστών και καταργώντας το μονοπώλιο του ΣΟΛ, οπότε είχαν έρθει και στην Ελλάδα ξένοι οίκοι. 
Αναθέτω, λοιπόν, να δουν τί γίνεται με την Ολυμπιακή –νομίζω ανέλαβαν οι Coopers & Lybrand. 
Μετά από μερικές εβδομάδες, και αφού έκαναν έναν προκαταρκτικό έλεγχο, ήρθαν και μού είπαν ότι θεωρούσαν πως η τρύπα ήταν γύρω στα 250 δισεκατ. δραχμές. Αντί για τα 4 δις που γύρευε ο γενικός διευθυντής, 250 δις! Γύρεψα τότε να γίνει πλήρης, διεξοδικός έλεγχος –ο οποίος, σημειωτέον, στο τέλος του οδήγησε στο πρώτο Πρόγραμμα Εξυγίανσης της Ολυμπιακής.
 Αυτά τα 4 δις, που προέκυψαν 250, μετά από λίγο καιρό είχαν γίνει 450 δις. Ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατούσε». 

Για το θέμα του ΟΣΕ, ο Στέφανος Μάνος θυμάται:
 «Σημειώνω ότι βρισκόμουν μεν στο ΥΠΕΘΟ, αλλά, όπως δείχνει αυτή η περίπτωση, είχα πολύ ευρύτερη εποπτεία. Έτσι, έστειλα ανάλογο team να ερευνήσει τον ΟΣΕ: από εκεί προέκυψε εκείνο που έλεγα αργότερα στην Βουλή –ότι θα ήταν πιο φθηνό να στέλνω όλους τους επιβάτες με ταξί στον προορισμό τους, παρά να πληρώνω για τα ελλείμματα του ΟΣΕ!
Στον ΟΣΕ, λοιπόν, καλέσαμε Άγγλους ειδικούς για να μετρήσουμε αλλά και για να έχουμε προτάσεις για το τί θα κάνουμε. Ανεκδοτολογικά πάλι, ήρθε μια μέρα ο Εγγλέζος στο γραφείο μου (εγώ ανακατευόμουν ενεργά, αναρωτιόμουν ήδη μήπως θα έπρεπε να κλείσουμε τις γραμμές) και μού είπε ότι το πρώτο που έπρεπε να γίνει ήταν να κλείσουμε μερικούς σταθμούς.

 «Βάλαμε ένα κριτήριο. Οι σταθμοί που κόβουν από 1 έως 5 εισιτήρια να κλείσουν. Έτσι, γλυτώνουμε τόσα εκατομμύρια».
Σαν βλάκας, ρωτάω: «Από 1 έως 5 εισιτήρια ημερησίως;».  «Όχι», μού λέει εκείνος, «ετησίως»!» 


Και συνεχίζει, ο Στέφανος Μάνος: «Έτσι, με τέτοια λογική, είχα ξεκινήσει τότε διάφορες μελέτες. Όταν λοιπόν έφυγα από το υπουργείο, είχα στοιβάξει όλες εκείνες τις μελέτες στην μεγάλη εκείνη αίθουσα συσκέψεων, ντάνες ολόκληρες, που παρέδωσα στον Γιώργο Γεννηματά. Εξαφανίστηκαν, βέβαια. Εκείνο που θέλω να πω είναι ότι ξεκίνησα μια τέτοια δουλειά σε πάρα πολλά μέτωπα. Ειδικώς δε στην Ολυμπιακή, την ΔΕΗ και τον ΟΤΕ –στα δαιμόνια της κρατικής ιδιοκτησίας– είχα φέρει τότε και έναν μεγάλο headhunter, διεθνή, την Egon Zehnder, ελβετική εταιρεία. Τους ζήτησαν να μού κάνουν μια αποτίμηση του προσωπικού. Να μετρήσουμε τί έχουμε στα χέρια μας: διευθυντάδες, παραδιευθυντάδες, όλη την πυραμίδα. Θυμάμαι μερικές βασικές παρατηρήσεις: η Ολυμπιακή ήταν δραματική (από πλευράς οικονομικής διεύθυνσης ιδίως), στην ΔΕΗ είχαν τα καλύτερα στελέχη (ιδίως ανώτερα στελέχη, συν οι τεχνικοί), στον ΟΤΕ ήταν το ανάποδο (κατώτερα στελέχη ικανά, τα ανώτερα πιο σκάρτα). Το ξαναλέω, όμως: το κυριότερο ήταν ότι ξεκινούσαν παράλληλα πάρα πολλές παρεμβάσεις». 

Την ίδια περίοδο, αποκαλύπτει ο Στέφανος Μάνος αναφερόμενος στην ΔΕΗ, γίνονται παράλληλα και άλλα πράγματα, όπως η προσπάθεια ανοίγματος της αγοράς ενέργειας. «Η λογική ήταν τότε (σ.σ. με βάση κοινοτικές Οδηγίες που έπρεπε να σεβαστούμε) να αφήσουμε να δημιουργηθούν ιδιωτικές μονάδες παραγωγής, οι οποίες με κάποιους κανόνες θα έμπαιναν στο δίκτυο. Αυτό είχε ξεκινήσει από πρωτοβουλία Μητσοτάκη, ο οποίος είχε πει στην ΔΕΗ να φτιάξει έναν διαγωνισμό, προϊόν του οποίου θα ήταν ένας ανταγωνιστής της ίδιας της ΔΕΗ. Και μάλιστα, για σταθμό που θα ήταν γειτονικός προς τον σταθμό του Λαυρίου που είχε ήδη η ΔΕΗ. Η ΔΕΗ, αναμενόμενο, το μπουρδούκλωσε το πράγμα, δεν εμφανίστηκαν πολλοί στον διαγωνισμό. Ζήτησα εξηγήσεις, πείσθηκα ότι το παιχνίδι εκείνο ήταν στημένο. Τελείως! Υπήρξε και επερώτηση στην Βουλή, διότι θεωρήθηκε σκάνδαλο και όντως ήταν σκάνδαλο. Αυτό με οδήγησε να πείσω τον Μητσοτάκη –μάλιστα, με απειλή παραίτησης– ότι πρέπει να δηλώσει ότι καταργείται εκείνος ο διαγωνισμός. Βγήκε στην Βουλή, έτσι αιφνιδίως, και λέει: «Αποσύρεται ο διαγωνισμός». Έμεινε τότε η κουβέντα «σκάνδαλο, σκάνδαλο», ενώ το πράγμα είχε πλέον αποσυρθεί! Είχε όμως αποσυρθεί ως αποτέλεσμα δικής μου παρέμβασης –αν και δεν είχα αρμοδιότητα». 

Στην συνέχεια, ο πρώην υπουργός εξιστορεί πώς ναυάγησαν και άλλοι διαγωνισμοί, αλλά και πώς υπονομεύθηκε η προσπάθεια να δοθεί στους Ρώσους, επί Γέλτσιν, ένας λιγνιτικός σταθμός στην Φλώρινα, στο πλαίσιο μιας σημαντικής διαπραγματεύσεως του Κων. Μητσοτάκη για το φυσικό αέριο. 
Αυτά και άλλα πολλά, στους «απορούντες» για τα χάλια της χώρας, δείχνουν ποιοι είναι οι πραγματικοί υπεύθυνοι και τί μέλλει να συμβεί όσο κάστες και ανομολόγητα συμφέροντα πωλούν «πατριωτισμό» και άλλα παρόμοια προς άγραν πελατείας. Αυτής, εξάλλου, που με την ψήφο της φέρει ακέραια και την ευθύνη των επιλογών της.

9 σχόλια:

  1. Απο τον Ιουνιο του 1990 εως τον Ιουνιο του 1993 τι εκανε για την οικονομια η κυβερνηση του κ. Μητσοτακη να μας πει ο κ. Μανος, και οχι τι πιθανον θα εκανε εαν δεν επεφτε. Ολοι μεχρι σημερα ειχαν "σχεδιο" να κανουν κατι. Το αποτελεσμα μας δειχνει οτι για 3 χρονια μονο σχεδια ετοιμαζαν αλλα ο επομενος δεν εκανε τιποτα. Τι κανατε κ. Μανο 3 χρονια; Μηπως πουλησατε μονο τον ΟΤΕ κατω απο την χρηματιστηριακη τιμη; Τι αλλο κανατε κ. Μανο εκτος απο σχεδια;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Επί Μητσοτάκη άρχισαν οι αποκρατικοποιήσεις. Θα ήταν άδικο να κατηγορούμε την τριετή αυτή κυβέρνηση, για το ότι δεν πρόλαβε να κάνει ό,τι οι μετέπειτα όλοι μαζί, των σημερινών συμπεριλαμβανομένων.

      Επίσης, να μην λησμονούμε την μηχανογράφηση των ΔΟΥ, με την οποία μπόρεσαν για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας να ελεγχθούν/διασταυρωθούν έξοδα με πιστωτικές κάρτες και να συλληφθούν φοροφυγάδες (πάρα πολλοί εξ αυτών ιδιοκτήτες τουριστικών μαγαζιών στα νησιά, που δήλωναν ασήμαντα έσοδα, αλλά απέκτησαν μεγάλη ακίνητη και όχι μόνο περιουσία), αλλά και να καταγραφεί ως τεκμαρτό εισόδημα τα έξοδα που γίνονταν από τους φορολογουμένους. Για την μεγαλύτερη επιτυχία της μηχανοργάνωσης, μετεκλείθησαν Αμερικανοί εφοριακοί από το IRS, των οποίων η πείρα είναι γνωστή και η αποτελεσματικότητα δεδομένη.

      Δεξί χέρι του Μάνου ήταν ο αείμνηστος Μιχαήλ Γαλενιανός, άνθρωπος αδέκαστος κα με σπάνιο ήθος.

      Διαγραφή
  2. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αν, αν, αν, πολλά πράγματα μπορούμε να υποθέσουμε με τα άν.
    Το καλοκαίρι του 1993 εγώ το θυμάμαι διαφορετικά. Θυμάμαι πως όλος ο κόσμος ήταν οργισμένος με την κυβέρνηση, που πράγματι προσπαθούσε να αλλάξει πολλά.

    Η ΝΔ κατέρρεε, κάθε μήνα ξέσπαγε ένα νέο ζήτημα ή σκάνδαλο που γινόταν σημαία για την αντιπολίτευση. Όλοι περίμεναν το φθηνόπωρο να εκδηλωθεί μαζικά το αντικυβερνητικό αίσθημα
    Και τότε έγινε το ''θαύμα'' και μάλιστα στο καλύτερο timing :
    ΠΡΟΔΟΣΙΑ !!!!
    Μέσα σε λίγες μέρες επετεύχθη μία εντυπωσιακή επανασυσπείρωση των νεοδημοκρατών, οδηγώντας την ΝΔ στο 40%, που διαφορετικά ούτε με κυάλι δεν θα έβλεπε.

    Όσο για τον κ. Μάνο, κάθε φορά που έβγαινε στην τηλεόραση η ΝΔ έχανε 1%.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ο Μάνος είχε δυσαρεστήσει πολλούς, διότι δεν λογάριαζε το πολιτικό κόστος. Θυμηθείτε τα αίσχη των σταμουλοκολλάδων κατά την ιδιωτικοποίηση του ΟΑΣΑ, το οποίον επανέφερε ο αλήστου μνήμης Παπανδρέου στο προγενέστερο καθεστώς και που σήμερα πάλι είναι πνιγμένος στα χρέη, τα οποία θα πληρώσει ο Έλληνας φορολογούμενος, ακόμη και αυτός που δεν είναι κάτοικος Αθηνών.

      Διαγραφή
  4. Πέτρο τον ΟΤΕ δεν πρόλαβε να τον πουλήσει. Επί Σημίτη πωλήθηκε!! Για να ξέρουμε και τι λέμε!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Τι λέει το ζαγάρι, ότι τι πρόβλημα μας όλο και όλο ήταν οικονομικό? Και με Μακεδονία στα βόρεια σύνορα? Α παγαινε απο ωρε ζαγαρι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ήταν ο μόνος Πρωθυπουργός που προσπάθησε να βάλλει τάξη στο μπάχαλο που παρέλαβε από το Πασόκ.Δυστυχώς όμως, ντόπια και ξένα συμφέροντα έριξαν την κυβέρνησή του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Καλα, τελειος εξωραισμος του αθλιου επισης Μητσοτακη, ο οποιος εβλεπε την χωρα ως μεσο πλουτισμου και αυτου και της οικογενειας του και εκανε πλειοδοτικες προσωπικες μπιζνες 9 ( Σας θυμιζουν κατι τα πετρελαια της λιβυης που αγοραζαμε χωρις εκπτωση?)...Ας αγορασουν πρωτα μονοι τους οι μητσοτακηδες καφετιερες, ας φερουν τον γυγαδευμενο απο την Ντορα κο Σιμενς-κολλητο Χριστοφορακο και μετα τα ξαναλεμε για το τι θα εκαναν, και θα εσωζαν την χωρα......

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Υφίσταται μετριασμός των σχολίων.

- Παρακαλούμε στα σχόλια σας να χρησιμοποιείτε ένα όνομα ή ψευδώνυμο ( Σχόλια από Unknown θα διαγράφονται ).
- Παρακαλούμε να μη χρησιμοποιείτε κεφαλαία γράμματα στη σύνταξη των σχολίων σας.