30/12/18

Η Ρουμανία «ψήνει» Συμβούλιο Σύνδεσης Ε.Ε.-Τουρκίας

Παύλος Ξανθούλης, Βρυξέλλες 
Συμβούλιο Σύνδεσης Ε.Ε.-Τουρκίας, πιθανότατα εντός Φεβρουαρίου, τρεις μόλις μήνες πριν από τις Ευρωεκλογές, προσανατολίζεται σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ» να συγκαλέσει η Ρουμανία, η οποία αναλαμβάνει τη Προεδρία της Ε.Ε., μεθαύριο 1η Ιανουαρίου. 
Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, Βουκουρέστι και Άγκυρα βρίσκονται σε ανοικτή γραμμή επικοινωνίας, σε σχέση με την πραγματοποίηση του Συμβουλίου Σύνδεσης, καθώς η Κυβέρνηση Ερντογάν προσδοκά ότι στο πλαίσιο αυτό θα επιτύχει, «στο μέτρο του δυνατού», να δρομολογήσει την αναζωογόνηση των ντοσιέ που αφορούν στην αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης, στην ελευθέρωση των ευρωπαϊκών θεωρήσεων διαβατηρίων και στη γενικότερη αναθέρμανση των ευρωτουρκικών σχέσεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αποτελματωμένη ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Η Ρουμανία αναλαμβάνει την εξάμηνη εκ περιτροπής Προεδρία Ε.Ε. εν μέσω σωρείας κατηγοριών και επικρίσεων για διαφθορά στη χώρα από την Κομισιόν (βλέπε άλλη στήλη), γεγονός που εκ των πραγμάτων την καθιστά επικοινωνιακά αλλά και ουσιαστικά ευάλωτη. Ωστόσο, το Βουκουρέστι επιθυμεί να αφήσει θετικό στίγμα, μέσω της άσκησης της Προεδρίας της Ε.Ε., στο πλαίσιο της οποίας προσδοκά να παίξει και το χαρτί της ενίσχυσης των ευρωτουρκικών σχέσεων, φλερτάροντας ακόμη και με τη πραγματοποίηση μιας ενδεχόμενης Συνόδου Ε.Ε.-Τουρκίας (βλέπε άλλη στήλη).  
Οι κινήσεις της Ρουμανίας οδήγησαν τον υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Χριστοδουλίδη, να πραγματοποιήσει συνάντηση με τον Ρουμάνο ομόλογό του, Teodor Melescanu, πριν από μερικές εβδομάδες στις Βρυξέλλες. Όπως πληροφορείται ο «Φ», ο Ρουμάνος ΥΠΕΞ διαβεβαίωσε τον Νίκο Χριστοδουλίδη ότι το Βουκουρέστι δεν θα δρομολογήσει «εκπλήξεις» στο Συμβούλιο Σύνδεσης με την Τουρκία ή/και στη διάρκεια της άσκησης της εξάμηνης Προεδρίας. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Κύπριος ΥΠΕΞ κατέστησε σαφές ότι η Λευκωσία δεν είναι διατεθειμένη να συναινέσει σε οποιοδήποτε «δώρο» προς την Άγκυρα και δεν πρόκειται να αποδεχθεί την προώθηση κανενός «τουρκικού ντοσιέ», όσο η Τουρκία δεν υλοποιεί τις κυπρογενείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι της Ε.Ε. 
Οι διαβεβαιώσεις της Ρουμανίας ικανοποιούν σε γενικές γραμμές τη Λευκωσία, η οποία όμως θα επιδιώξει να διασφαλίσει και μέσω άλλων κρατών-μελών ότι δεν θα γίνουν κινήσεις που θα συνιστούν «ανοίγματα» προς το καθεστώς Ερντογάν. Μια πρώτη εικόνα δημιουργεί την αίσθηση ότι τόσο το Βερολίνο, όσο και το Παρίσι δεν ευνοούν στην παρούσα φάση την παραχώρηση νέων «δώρων» προς το καθεστώς Ερντογάν, κυρίως λόγω Ευρωεκλογών. Ως εκ τούτου η Λευκωσία φέρεται να έχει την άνεση κάποιου χρόνου, ο οποίος ωστόσο φαίνεται να περιορίζεται έως και τη σύσταση της νέας Κομισιόν, το φθινόπωρο του 2019.
Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση της Ρουμανικής Προεδρίας να δρομολογήσει τη σύγκληση Συμβουλίου Σύνδεσης Ε.Ε.-Τουρκίας θέτει εκ των πραγμάτων σε συναγερμό τη Λευκωσία, η οποία πέραν της διασφάλισης ότι δεν θα επιχειρηθούν «ανοίγματα» προς την Άγκυρα οφείλει να κινηθεί σε άλλες δύο κατευθύνσεις:
  1. Για να μην υπάρξει οποιαδήποτε αναφορά περί «εκλιπούσας» (defunct) Κυπριακής Δημοκρατίας στο κείμενο που θα καταθέσει η Τουρκία στο Συμβούλιο Σύνδεσης με την Ε.Ε., κάτι που όπως αποκάλυψε ο «Φ» είχε γίνει τον Ιούνιο του 2014, επί Ελληνικής Προεδρίας. Σύμφωνα με πληροφορίες προσπάθεια για υποβολή ανάλογου κειμένου έγινε και ένα χρόνο αργότερα από την Τουρκία, το 2015, κάτι πάντως που αποτράπηκε κατόπιν παρέμβασης του τότε ΥΠΕΞ, Γιαννάκη Κασουλίδη, προς τη Φεντερίκα Μογκερίνι, η οποία ζήτησε από την Άγκυρα να αποσύρει την εν λόγω προσβλητική αναφορά. 
  2. Για να εξασφαλίσει ότι το κείμενο της Ε.Ε., δηλαδή η «Κοινή Θέση» των «28», με την οποία τα κράτη-μέλη θα πορευθούν στο Συμβούλιο Σύνδεσης με την Τουρκία, θα καλύπτει πλήρως τις κυπριακές θέσεις. Τόσο σε σχέση με την επίλυση του Κυπριακού και την υποχρέωση της Άγκυρας να συμβάλει κατά συγκεκριμένο τρόπο και στις «εξωτερικές πτυχές» (ζητήματα ασφάλειας). Όσο και σε σχέση με τις ανεκπλήρωτες κυπρογενείς υποχρεώσεις της Τουρκίας, αλλά και αναφορικά με τη διατήρηση, αν μη τι άλλο, αυστηρού λεκτικού από την Ε.Ε. για τις προκλήσεις της Άγκυρας στην κυπριακή ΑΟΖ. Εάν τελικά το Συμβούλιο Σύνδεσης Ε.Ε.-Τουρκίας πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο, τότε θα συμμετάσχει και η Βρετανία, η οποία κατά τις συζητήσεις, το 2016, επίσης ενόψει Συμβουλίου Σύνδεσης, είχε επιχειρήσει να «εμβολιάσει» την Κοινή Θέση της Ε.Ε. προς όφελος της Άγκυρας. Γραπτή πρόταση που υπέβαλε το Φόρεϊν Όφις και την οποία κατέχει ο «Φ» αντικαθιστούσε την υπόδειξη της Ε.Ε. προς την Τουρκία για συμβολή στο Κυπριακό «κατά συγκεκριμένο τρόπο», με την εξής αναφορά που παραχωρεί λευκό φύλλο πορείας στην Άγκυρα: ...«η Ε.Ε. καλωσορίζει τη συνεχιζόμενη ενεργό στήριξη της Τουρκίας στις διαπραγματεύσεις που στοχεύουν σε μια δίκαιη, συνολική και βιώσιμη λύση του κυπριακού προβλήματος, εντός του πλαισίου του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και σύμφωνα με τις αρχές επί των οποίων εδράζεται η Ε.Ε. Η συνεχιζόμενη δέσμευση και συμβολή με συγκεκριμένους τρόπους σε μια τέτοια συνολική διευθέτηση παραμένει κρίσιμη», ανέφερε το λεκτικό του Φόρεϊν Όφις, καλωσορίζοντας ουσιαστικά τη στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό και καλώντας την απλώς να συνεχίσει στο ίδιο μοτίβο! Για λόγους ιστορίας αναφέρουμε ότι η Λευκωσία αντέδρασε εντονότατα στο βρετανικό λεκτικό. Τελικά, το Συμβούλιο Σύνδεσης δεν πραγματοποιήθηκε λόγω της κατάστασης που επικρατούσε στο εσωτερικό της Τουρκίας και ως εκ τούτου η διαδικασία κατάρτισης Κοινής Θέσης από την Ε.Ε. δεν ολοκληρώθηκε. 
Προς «νέα Βάρνα»;
Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι πέραν από την πραγματοποίηση Συμβουλίου Σύνδεσης Ε.Ε.-Τουρκίας, το Βουκουρέστι φλερτάρει και με μια νέα Σύνοδο Ε.Ε.-Τουρκίας, στο πρότυπο αυτής που συγκάλεσε η Βουλγαρική Προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 2018, στη Βάρνα. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η Ρουμανία που αναλαμβάνει την Προεδρία της Ε.Ε., μεθαύριο 1η Ιανουαρίου, επιχειρεί να βολιδοσκοπήσει ισχυρά κράτη-μέλη προκειμένου να συγκαλέσει μια ανάλογη Σύνοδο Ε.Ε.-Τουρκίας, «εντός ρουμανικού εδάφους», στη διάρκεια της δικής της θητείας, το πρώτο εξάμηνο του 2019. Αποφάσεις πάντως δεν έχουν ακόμη ληφθεί, καθώς αρκετοί είναι αυτοί που θεωρούν «πολιτικά επικίνδυνη» τη σύγκληση Συνόδου Ε.Ε.-Τουρκίας, παραμονές Ευρωεκλογών, με δεδομένα τα αιτήματα Ερντογάν για αναθέρμανση των ευρωτουρκικών σχέσεων, για ελευθέρωση των ευρωπαϊκών θεωρήσεων διαβατηρίων για τους Τούρκους πολίτες και για αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης.

Ρουμανική Προεδρία υπό εποπτεία
«Η Ρουμανία όχι μόνο σταμάτησε τη διαδικασία μεταρρυθμίσεων, αλλά άνοιξε εκ νέου και θέματα όπου είχε σημειωθεί πρόοδος κατά τα τελευταία 10 έτη και υπαναχώρησε από τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει. Η Ρουμανία πρέπει απαραιτήτως να ξαναρχίσει αμέσως τον αγώνα κατά της διαφθοράς και να διασφαλίσει την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο η Ρουμανία μπορεί να ανακτήσει την πορεία της προς την ολοκλήρωση της διαδικασίας του Μηχανισμού Συνεργασίας και Επαλήθευσης, προς το συμφέρον των πολιτών, της χώρας και της Ε.Ε. στο σύνολό της». Αυτή είναι η τοποθέτηση του Αντιπροέδρου της Κομισιόν, Φρανς Τίμερμανς, στο πλαίσιο της τελευταίας ετήσιας έκθεσης της Ε.Ε. (13 Νοεμβρίου 2018) για την κατάσταση που επικρατεί στη Ρουμανία, η οποία μαζί με τη Βουλγαρία, αποτελούν τα μοναδικά κράτη-μέλη τα οποία τελούν υπό την εποπτεία της Κομισιόν για ζητήματα διαφθοράς.
Η έκθεση της Κομισιόν δικαίως χαρακτηρίστηκε ως κόλαφος για το Βουκουρέστι, το οποίο όχι μόνο δεν εκπλήρωσε τις 12 συστάσεις της Ε.Ε. που εκκρεμούν από το 2017, αλλά πλέον οφείλει να εκπληρώσει άλλες 8 συστάσεις, καθώς η Ε.Ε. διαπίστωσε «οπισθοδρόμηση» σε διάφορους τομείς, περιλαμβανομένης και της απονομής δικαιοσύνης.
Εν μέσω αυτών των διαπιστώσεων, η Ρουμανία αναλαμβάνει την Προεδρία της Ε.Ε. και οφείλει να βελτιώσει την κατάσταση στο εσωτερικό της για να αποφύγει όχι μόνο τη μουρμούρα των Βρυξελλών, των Σκανδιναβικών χωρών και της Ολλανδίας, αλλά και τις επικρίσεις του Τύπου για την τραγική κυριολεκτικά κατάσταση που επικρατεί στο εσωτερικό της χώρας.
Άλλωστε, η έκθεση της Κομισιόν «παραλαμβάνει» όλα τα θεσμικά όργανα της Ρουμανίας, καταδεικνύοντας ενδεχομένως το μέγεθος του προβλήματος. «Τα κύρια θεσμικά όργανα της Ρουμανίας πρέπει να επιδείξουν ισχυρή προσήλωση στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και την καταπολέμηση της διαφθοράς ως απαραίτητους ακρογωνιαίους λίθους, καθώς και στην αποκατάσταση της ικανότητας των εθνικών ελέγχων και ισορροπιών για δράση όταν υπάρχει κίνδυνος οπισθοδρόμησης», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.
Σημειώνει ακόμη ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στη Ρουμανία «αντέστρεψαν την πορεία της προόδου και έθεσαν υπό αμφισβήτηση τη θετική εκτίμηση που είχε πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο του 2017, ιδίως όσον αφορά στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος και την καταπολέμηση της διαφθοράς υψηλού επιπέδου».
Άριστα ενημερωμένη πηγή ανέφερε στον «Φ» ότι με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα, η διαδικασία εξόδου της Ρουμανίας από την εποπτεία της Ε.Ε. και τον Μηχανισμό Συνεργασίας και Επαλήθευσης «δεν πρέπει να αναμένεται σύντομα και ενδεχομένως να απαιτηθούν αρκετά χρόνια»...
Φιλελεύθερος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Υφίσταται μετριασμός των σχολίων.