27/10/19

Έλληνες και Τούρκοι

Φώτης Κόντογλου
Τον καιρό που φανερωθήκανε οι Τούρκοι στη Μικρά Ασία ήτανε μια μικρή φυλή. Για να πληθύνουνε πιάσανε και αλλαξοπιστούσανε τους ντόπιους, που οι περισσότεροι ήτανε Έλληνες. Μ’ αυτόν τον διαβολικό τρόπο, που λένε πως τον σοφίστηκε ένα ιμάμης, γινήκανε ένα μεγάλο έθνος. Αλλά αυτός ο τεχνητός τρόπος για να πληθαίνουνε έπαψε κάποτε και πιάσανε πάλι να λιγοστεύουνε. Ο Γερμανός καθηγητής Krumbacher γράφει πως όσον καιρό η Τουρκία θρεφότανε από τους λαούς που είχε σκλαβώσει κι από τα πλούτη που ήτανε μαζεμένα επί αιώνες, μεγάλωνε και δυνάμωνε, ως που έγινε ο φόβος της Ευρώπης. Αλλά σαν περάσανε πια εκείνα τα ευτυχισμένα χρόνια άρχισε να πίνει το δικό της αίμα, που δεν μπαίνει στη θέση του με τίποτα.
Μ’ όλο που είχανε χαρέμια με πολλές γυναίκες και μ’ όλο που ήταν αφέντες σ’ αυτή τη χώρα, ολοένα κατρακυλούσανε, αντί να πάνε μπροστά, Σ’ αυτό συνέργησε πολύ η αδιάκοπη και πολύχρονη στρατολογία, μα περισσότερο η παρά φύση ασωτεία κι ο εκφυλισμός ήταν η αιτία που αραίωνε ολοένα ο τούρκικος πληθυσμός, βάλε και
την κακή διοίκηση, μ’ όλο που την ίδια διοίκηση είχανε και οι Έλληνες ραγιάδες και μάλιστα πολύ χειρότερη.
Ο Έλληνας αντέχει πολύ περισσότερο από τον Τούρκο, γιατί έχει περισσότερη ζωή μέσα του κι η εξυπνάδα του τον δυναμώνει, το πνεύμα του τον στερεώνει, η εργατικότητά του κάνει τη ζωή του πιο ευχάριστη κι αυτόν ανοιχτόκαρδο και αισιόδοξο. Ενώ ο Τούρκος έχει πολλά καλά, είναι καλοκάγαθος, απλοϊκός και φιλόξενος, σαν δεν τον έχει πιάσει ο φανατισμός, που τον κάνει από πρόβατο θεριό, αλλά είναι βαρύς και αδιάφορος, δεν αγαπά τη δουλειά, δεν έχει το κέφι που έχει ο Έλληνας, κι αυτή η φυσική νωθρότητά του χειροτερεύει από την πίστη που έχει στο «κισμέτ», στο γραφτό κι έτσι κι η λίγη δραστηριότητά του χάνεται ολότελα.
Οι Τούρκοι δεν αγαπούνε τη θάλασσα, τη θαλασσινή ζωή και το εμπόριο, γι αυτό φεύγουνε από τη ακροθαλασσιά και τραβάνε παραμέσα στη στεριά. Ενώ οι Έλληνες κατοικούσανε οι περισσότεροι κοντά στη θάλασσα και κάνανε το εμπόριο με τα καράβια, πηγαίνοντας μέχρι το Μισίρι, τη Ρουμανία, τη Ρουσία, το Τριέστι και τη Μαρσίλια. Κοντά στο εμπόριο οι Έλληνες είχανε στα χέρια τους όλες τις τέχνες και κάθε επιχείρηση.
Μετά το 1800 ο τούρκικος πληθυσμός της Μικράς Ασίας αραίωσε πολύ κι η κυβέρνηση για να τον δυναμώσει έφερε στην Ανατολή πολλούς Τούρκους από τις χώρες που είχανε λευτερωθεί, όπως από την Παλιά Ελλάδα, από τη Μποσνία, από τη Αυστρία, από τη Βουλγαρία καθώς και πολλούς Τσερκέζους από τη Ρωσία, ως τα 1900. Αυτοί ήταν οι λεγόμενοι μουατζίρηδες. Αλλά και πάλι δε μπορέσανε οι μετανάστες να δυναμώσουνε τον τούρκικο πληθυσμό. Μάλιστα φέρανε στην Ανατολή μεγάλη αναστάτωση. Τελευταία πήγανε στη Μικρά Ασία κι οι πρόσφυγες από τα ελληνικά νησιά και από την Κρήτη κι έτσι οι δυσκολίες πληθύνανε, μ’ όλη την απέραντη γή που έχουνε οι Τούρκοι στη εξουσία τους.
Πολλοί ευρωπαίοι επιστήμονες, δημοσιογράφοι και άλλοι που ταξιδέψανε στην Ανατολή κατά τα τελευταία χρόνια, προ πάντων πριν από τα 1900, έχουνε γράψει γι αυτή την κατάσταση της Μικράς Ασίας και μάλιστα θαυμάσανε, πως μπορέσανε οι Έλληνες να μην εξοντωθούνε ύστερ’ από τόσα που πάθανε επί αιώνες. Ανάμεσα σ’ αυτούς ήτανε ο σπουδαίος Γάλλος Γεωγράφος Reclus, o Quinet, που γράφει πως οι Έλληνες φαίνουνται καθαρά πως είναι απόγονοι των Αρχαίων, ο Αυστριακός Αρχαιολόγος Benndorf, ο Duetemple, ο Perrot, ο Henri Mathieu, ο Γερμανός Βυζαντινολόγος Gelzer, o Γερμανός Philippson, που ήταν ένας από τους πιο ενθουσιώδεις, ο Rath, ο Αρχαιολόγος Humann, ο Deschamps, ο Schwinitz και πολλοί άλλοι. Ο Εγγλέζος Ramsay, που ταξίδευε στη Μικρά Ασία δώδεκα ολάκερα χρόνια γράφει :
«Στα τούρκικα χωριά οι γυναίκες, απ’ όσα είδα κι άκουσα, είναι πιο αδύνατες και στο σώμα και στο πνεύμα, γιατί στην παιδική ηλικία τους ζήσανε άσχημα. Οι Ελληνίδες όμως μου κάμανε μεγάλη εντύπωση, γιατί είναι πιο καλές και ηθικές κι από τους άντρες τους, καλωκανωμένες κι έξυπνες. Από τούτη τη διαφορά πρέπει κανένας να κρίνει το μέλλον για τις δυο φυλές. Οι Ελληνίδες είναι η πλούσια γη που θα ξεπεταχτούνε οι μέλλουσες γενεές με δύναμη. Ενώ οι Τουρκάλες όπως είναι ελαττωματικές κι εξαντλημένες θα γεννήσουνε παιδιά φτωχά και στο σώμα και στο πνεύμα. Αυτή είναι η αιτία που εκφυλίζεται ολοένα ο τουρκικός λαός»
Και παρακάτω λέγει : «Ο καμηλαρτζής (ο καμηλάτης) είναι πάντα Τούρκος ή Τουρκομάνος. Αλλά αυτός που έχει δικές του τις καμήλες και τα εμπορεύματα είναι χριστιανός».
Τα πιο σπουδαία κέντρα του Μικρασιατικού πολιτισμού ήτανε οι παρακάτω Πολιτείες :
Η Σμύρνη, το πιο εμπορικό λιμάνι της Ανατολής, το Αϊβαλί (Κυδωνίες), το πιο ελληνικό μέρος της Μικράς Ασίας, τα Βουρλά, το Αϊδίνι με τα μεγάλα παζάρια, η Μαγνησία, μέσα σ έναν μεγάλο κάμπο, η Πέργαμος, η παλιά και η νέα Φώκαια, πολιτείες ελληνικότατες, το Αδραμύτι, πολιτεία πολύ αρχαία, η Προύσα, η ξακουστή πολιτεία, πρώτη πρωτεύουσα των Τούρκων και πολλές άλλες. Το άσπρο χαρτί που μου απομένει είναι πολύ λίγο για να γράψω όλες τις ελληνικές πολιτείες της Μικράς Ασίας ή τουλάχιστον όσες είχανε ζωντανούς Έλληνες, όπως ήτανε τα Σώκια, ο Τσεσμές, τα Αλάτσατα, το Φρένελι, τα Μοσκονήσια, το Κέμερι, τα Μουντανιά, η Κίος, το Μιχαλίτσι, η Αρτάκη, η Πάνορμος, ο Μαρμαράς, το Εσκί Σεχίρ, η Κιουτάχεια, το Αξάρι, η Φιλαδέλφεια, ο Κασαμπάς, το Ναζλί, το Ντενιζλί, η Αττάλεια, η Μάκρη και πλήθος άλλες. Και ποιός να μετρήσει και να ιστορήσει τις ελληνικές πολιτείες του Πόντου, αρχαιότατα κάστρα του Ελληνισμού, την Τραπεζούντα, την Κερασούντα, τη Σινώπη, τα Κοτύωρα ή τις πολιτείες της Καππαδοκίας, που στάθηκε η Αγία Τράπεζα της Ορθοδοξίας, την Καισάρεια, το Μουταλάσκι, τη Σινασό και τόσες άλλες;
Όλοι οι Έλληνες, σε κάθε χώρα, αγαπούνε τη θρησκεία τους. Οι Μικρασιάτες όμως την αγαπούνε ακόμη περισσότερο. Η Μικρά Ασία ήτανε Βυζάντιο. Οι εκκλησιές ήτανε ακαταμέτρητες. Κι όλοι, μικροί μεγάλοι, ακόμη κι οι γυναίκες ξέρανε να ψέλνουνε. Η παράδοση ήτανε ολοζώντανη μέσα στις καρδιές τους. Κατά τα χρόνια της σκλαβιάς πλήθος Χριστιανοί μαρτυρήσανε κι αγιάσανε. Είναι γραμμένοι σε ένα βιβλίο λεγόμενο «Μέγα Μαρτυρολόγιο». Για τους Έλληνες η θρησκεία είναι τόσο σπουδαία όσο σε κανέναν άλλο λαό. Θρησκεία και Πατρίδα είναι μαζί. Όσο είχε πίστη ο Έλληνας, οι διάφορες προπαγάνδες δεν κάνανε τίποτα. Τώρα μονάχα, που μπήκε η απιστία σε πολλές ελληνικές ψυχές, κι ο υλισμός κι η καλοπέραση καταστρέψανε την πνευματική ευαισθησία του, τώρα οι διάφορες προπαγάνδες απλώσανε στο έθνος μας.
Σα χριστιανός ποθώ να βλέπω να ζούνε σαν αδέρφια όλοι οι άνθρωποι, να μην οχτρεύονται ο ένας τον άλλον. Οι Έλληνες κι οι Τούρκοι ζήσανε αιώνες ο ένας κοντά στον άλλον. Αν δεν κάνω λάθος οι Έλληνες είναι πιο βολικοί για μια τέτοια ειρηνική ζωή. Δεν το λέγω επειδή είμαι Έλληνας, αλλά γιατί αυτή είναι η αλήθεια. Ο φλογερός πατριωτισμός που έχουμε δεν εκφυλίζεται ποτέ σε σιχαμερό σωβινισμό. Κι ούτε οχτρεύονται οι Έλληνες τους ξένους, μάλιστα τους αγαπάνε τόσο, που το παρακάνουνε. Οι αιχμάλωτοι που πιάσανε στους πολέμους, οι Ιταλοί, οι Γερμανοί, οι Τούρκοι, οι ίδιοι μαρτυρούνε πως ο Έλληνας είναι μεγαλόψυχος στους οχτρούς του, πως ξεχνά γρήγορα το κακό που του έκανε ο άλλος. Οι Εβραίοι, που κακοπαθήσανε και μαρτυρήσανε σε άλλες χώρες, στην Ελλάδα ζήσανε και ζούνε σα να ‘ναι στον τόπο τους κι αυτό το λένε με ευγνωμοσύνη. Το ίδιο και οι Αρμένηδες. Και
τούτο το φαινόμενο έχει μεγαλύτερη σημασία αν συλλογιστεί κανένας τα στενά σύνορά μας και τη φτώχεια μας, σε καιρό που άλλες χώρες, πλούσιες κι απέραντες, δε χωνεύουνε τον ξένο που πάτησε στο χώμα τους. Σε καμιά χώρα ο ξένος, όποιος και να’ ναι, δε ζει με τόση ελευθερία και τόσο ευχάριστα όσο στην Ελλάδα – στη μικρή, στη φτωχή και στη χιλιοαδικημένη Ελλάδα.
Από το βιβλίο του «Η Πονεμένη Ρωμιοσύνη» (1963)
Ο ζωγραφικός πίνακας που πλαισιώνει τη σελίδα (“Η κοιλάδα του κλαυθμώνος”) είναι έργο του Φώτη Κόντογλου.
Πηγή: Αντίφωνο

4 σχόλια:

  1. Εγώ ξέρω ότι τα τουρκικά φύλα κατακλείσανε την Δύση...
    Τι κουμάνοι,τι χάζαροι,τι καζάκοι,τι τσερκέζοι,τι ουϊγούροι,τι τσετσένοι,τι κιρκάσιοι,τι σελτζούκοι...
    Το που μερίδα σύγχρονων ιστορικών βρήκαν λίγες χιλιάδες,δεν ξέρω...
    Το θέμα είναι ότι στην Ουγγαρία ενσωματώθηκαν.
    Στην Ουκρανία-Ρωσία επίσης...έστω κι'αν σχηματίσθηκαν ανεξάρτητες δημοκρατίες μετά την πτώση της Σοβιετίας.
    Οι τσετσένοι ποδοταπατήθηκαν...
    Οι ουϊγούροι υποκινούμενοι καταστέλλονται...
    Στην μόνη περιοχή που στράφηκαν με αποτελεσματικό τρόπο εναντίον των ισχυρών,οργανωμένων γηγενών και όχι ασυντόνιστων νομάδων και αφήρεσαν εδάφη ήταν στο Βυζάντιο...
    Κάτι θα πρέπει να μας λέει αυτό...
    Οτι κάτι δεν πάει καλά στην "Δανιμαρκία".
    Κάποιο σοβαρώτατο πρόβλημα στην κοινωνική δομή υπήρχε και υπάρχει ακόμη...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. έχεις σε μεγάλο ποσοστό δίκαιο αλλά... κάτι που δεν τονίζει κανένας είναι ότι, όταν οι τούρκοι έφτασαν εδώ σε εμάς ...η μεσαιωνική Ελλάδα μας ήσαν 11 εκατομμύρια...το μεγαλύτερο κράτος πλυθησμιακά στο δυτικό ημισφαίριο... άρα πραγματι οι τούρκοι ήσαν λίγοι αρχικά... επίσης οι χαζάροι είναι άθροισμα φυλων και νομάδων των Ούννων/Χιονγκ-νου(όπως τους αναφέρουν οι Κινεζοι ιστορικοι,που οι ιδιοι λενε πως ηρθαν πισω απο τα ουραλια και πως μογγολοι ειναι μιξη κινεζων και ουννων και πως οι τουρκικες φυλλες ειναι υποσυνολο και μιξη ιρανων και ουννων που συντελεστει στις περιοχες του καζασταν και όμορα...) στην πραγματικότητα οι χαζαροι ίσως είναι πιο κοντα στους ιρανους και τους πρωτοβουλγαρους με καθαρα σιβηρικη προέλευση... οι τουρκοι ήταν προαιωνιοι εχθροι και των ταταρων(ουννων ουσιαστικα) αλλα και των μογγολων...που απλα η γεωστρατηγικες πιεσης τους εστειλαν εδω σε μας! μην σας μπερδευουν οι ριζες των λεξεων και ο γλωσσικος σωβινισμος ή ακομα και η τουρκικη προπαγανδα αλλα σκοπια για τον αττιλα και αν ηταν τουρκος αυτος και οι ουννοι... ειναι τουρκος οσο ο μεγαλεξανδρος σκοπιανος...και οι ουγγροι τελος αφωμείωσαν πραγματι πολλες τουρκικες νομαδες και ηταν ετσι και αλλιως μιξη αβαρων (γερμανων δλδ) και ουννων(λευκων ουννων...οπως ηταν το ονομα της φυλης τους...) επισης οι οθννοι ξεκινησαν απο βορρα κοντα στην λαπωνια και την σημερινη φιλανδια και πρωτα κινηθηκαν ανατολικα μεχρι τις παρυφές της μογγολιας και του σημερινου καζασταν και επειτα στραφηκαν προς την δυση...γιάυτο και οι φιλανδοι ειναι συγγενοις γονιδιακα και γλωσσικα με τους φιλανδους και τους εσθονους...τελος οι γλωσσες σε πολιτισμους νομαδικου επιπεδου, με ελειματικες δομες κρατικες και συνεχεις ειτε μετακινησεις,είτε πιεσεις εισβολων στα εδαφοι που εδρευουν...δεν αποτελει αξιοπιστο δείκτη εθνικης συνείδησεως...τρανα παραδειγματα οι Σκωτσεζοι(Σκωτικα γερμανικη γλωσση και οι Σκωτοι είναι Κέλτες)ή και οι σλαβόφωνοι Ελληνες.... κατα τα άλλα ο Φώτης Κόντογλου έχει 100000% και ναι φιλε μου δεν φταιεει η κοινωνικη δομη... απλα χρειαζόμαστε πιο"σκληρο" νομοθετικά(αλλά και σε εφαρμογή) κράτος για να προστατευτεί ο πολιτισμός μας και όχι να εκβαραβαριστούμε και εμεις με πρόσχημα την πολυπλοκότητα της γεωπολιτικής κατάστασης...

      Διαγραφή
    2. οι φιλανδοι με ποιους ειναι συγγενοις? με τους εσθονους και? μου αρεσε πολυ τη σχολιασες...

      Διαγραφή
    3. Ενα συνοθύλευμα από ετερόκλητους μισθοφόρους αμφίβολης ποιότητας(πετσενέγκοι,τουρκομάνοι δηλ. τούρκοι,Βούλγαροι,φράγκοι,νορμαρνδοί και Βαράγκοι)...10000 επαγγελματίες στρατιώτες από τα Θέματα σε 40000 συνολικό στρατό από την αυτοκρατορία των 11 εκατ...
      Και ο Ρωμανός εν μέσω πλήρους χλιδής περίπου σαν τον Ξέρξη...
      Κάτι δεν τσούλαγε σωστά στο Βυζάντιο...
      Πολύς πολυπολιτισμός και πολύ γκλαμουριά στη "χριστιανική" Α.Ρωμαϊκή αυτοκρατορία...
      Προφανώς έκαναν τσάμπα μάγκα τον Αρπ Ασλάν...
      Οπως τόσες άλλες φορές τους μετέπειτα από αυτόν...

      Διαγραφή

Υφίσταται μετριασμός των σχολίων.

- Παρακαλούμε στα σχόλια σας να χρησιμοποιείτε ένα όνομα ή ψευδώνυμο ( Σχόλια από Unknown θα διαγράφονται ).
- Παρακαλούμε να μη χρησιμοποιείτε κεφαλαία γράμματα στη σύνταξη των σχολίων σας.