29/12/18

Οριοθέτηση ΑΟΖ Δανίας - Πολωνίας - Μια υπόθεση που πρέπει να μελετηθεί σοβαρά από το ελληνικό ΥΠΕΞ


Του Θεόδωρου Καρυώτη 
Έγινε πρόσφατα μια σημαντική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ δυο κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Δανίας και της Πολωνίας, που πρέπει να μελετηθεί σοβαρά από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Στη διαπραγμάτευση η Δανία προσήλθε με «ελληνικές» θέσεις και η Πολωνία με «τουρκικές» θέσεις και από ότι φαίνεται εκ του  αποτελέσματος η Πολωνία κέρδισε στα σημεία.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Πολωνίας και της Δανίας υπέγραψαν στις Βρυξέλλες, στις 19 Νοεμβρίου 2018, συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα των δύο κρατών στη Βαλτική Θάλασσα, τερματίζοντας μια μακροχρόνια διαμάχη που διήρκεσε πάνω από 40 χρόνια.
Ένα σημαντικό στοιχείο αυτής συμφωνίας  είναι το γεγονός ότι τα δύο κράτη δεν προσέφυγαν στα διεθνή δικαστηρια της Χάγης ή του Αμβούργου, αλλά προτίμησαν, ως πολιτισμένα ευρωπαϊκά κράτη, να συνεννοηθούν μεταξύ τους και το πέτυχαν. Βέβαια στην περίπτωση της ελληνοτουρκικής διαφοράς, δεν νομίζω ότι η Τουρκία θα ενδιαφερθεί να κάνει κάτι παρόμοιο με την Ελλάδα.

Η διαφορά της Δανίας με την Πολωνία εντοπιζόταν στο δανικό νησί Bornholm που βρίσκεται, όπως φαίνεται στον χάρτη, πολύ μακριά από την Δανία και είναι περικυκλωμένο από τη Γερμανία, την Σουηδία και την Πολωνία στη νότιο Βαλτική Θάλασσα.Το Bornholm είναι μήκους 35 χιλιομέτρων και πλάτους 15 χιλιομέτρων, και αποτελεί μέρος του δανικού βασιλείου για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του. Λόγω της στρατηγικής του θέσης, έχει εμπλακεί σε πολλούς πολέμους. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, καταλαμβάνεται από γερμανικά στρατεύματα από το 1940 έως το 1945 και στη συνέχεια από σοβιετικά στρατεύματα μέχρι τον Απρίλιο του 1946 οπότε  επιστρέφει στη Δανία.
Η αμφισβητούμενη περιοχή είναι περίπου 3.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Παρά τις διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν το 1972, η Πολωνία και η Δανία δεν είχαν καταφέρει, μέχρι σήμερα, να πραγματοποιήσουν μια οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών τους μεταξύ Bornholm και πολωνικών ακτών. Η κατάσταση αυτή αποτελούσε την πλέον μακροχρόνια περίπτωση αβέβαιων θαλάσσιων συνόρων στη Βαλτική Θάλασσα. Παρόλο που και οι δύο χώρες επικύρωσαν την UNCLOS, επικαλούνταν διαφορετική ερμηνεία της Σύμβασης, που αναφέρει:
Άρθρο 74 Οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μεταξύ κρατών με έναντι ή προσκείμενες ακτές
1. Η οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μεταξύ κρατών με έναντι ή προσκείμενες ακτές πραγματοποιείται κατόπιν συμφωνίας με βάση το διεθνές δίκαιο, όπως ορίζεται στο άρθρο 38 του καταστατικού του διεθνούς δικαστηρίου, με σκοπό την επίτευξη δίκαιης λύσης.
2. Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τα ενδιαφερόμενα κράτη προσφεύγουν στις διαδικασίες, που προβλέπονται στο μέρος XV.
3. Εκκρεμούσης της συμφωνίας που προβλέπεται στην παράγραφο 1, τα ενδιαφερόμενα κράτη, σε πνεύμα κατανόησης και συνεργασίας, καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για την επίτευξη προσωρινών διευθετήσεων πρακτικού χαρακτήρα και, κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου, για να μην θέσουν σε κίνδυνο ή παρεμποδίσουν την επίτευξη οριστικής συμφωνίας. Οι διευθετήσεις αυτές δεν επηρεάζουν την τελική οριοθέτηση.
4. Όπου ισχύει συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερομένων κρατών, τα ζητήματα που αναφέρονται στην οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις της εν λόγω συμφωνίας.
Η Δανία θεωρούσε ότι η αμφισβητούμενη περιοχή πρέπει να διαιρεθεί με βάση τη μέση γραμμή (median line), ενώ η  Πολωνία επικαλείτο διεθνείς αποφάσεις και την πρακτική κρατών υποστηρίζοντας ότι τα όρια πρέπει να καθορίζονται βάσει ειδικών περιστάσεων, δηλαδή γεωγραφικών και γεωφυσικών παραγόντων και υπολογισμών ευθυδικίας (equity). 
Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διαπραγματεύσεων, τα δύο μέρη συμφώνησαν να συστήσουν μια ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων, που θα εξέταζε όλες τις πιθανές γραμμές οριοθέτησης. Τελικά οι διμερείς διαπραγματεύσεις στέφθηκαν με επιτυχία, με την Δανία να υποχωρεί και να οριοθετεί την ΑΟΖ της νήσου βάσει της ευθυδικίας (equity), δεχόμενη το επιχείρημα της Πολωνίας ότι η ακτή της Bornholm ήταν πολύ μικρότερη από την ακτή της Πολωνίας και επομένως δεν διέθετε πλήρη επήρεια (full effect). Το περίεργο είναι ότι τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Δανίας και Σουηδίας οριοθετήθηκαν το 1984 και μεταξύ Δανίας και Γερμανίας το 1988, βάσει της μέσης γραμμής.
Τέλος, ρίχνοντας μια ματιά στον παραπάνω χάρτη, το πιο αξιοσημείωτο  για την Ελλάδα και την Κύπρο είναι ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια σύνορα μεταξύ Δανίας και νήσου Bornholm,  διότι μεσολαβούν οι συνορεύουσες ΑΟΖ Γερμανίας και Σουηδίας!  Δηλαδή η κατάσταση αυτή θυμίζει την περίπτωση του συγκροτήματος του Καστελόριζου, όταν ένα δικαστήριο ή μια ελληνοτουρκική συμφωνία μπορεί να μην δώσει «πλήρη επήρεια» στην Στρογγύλη με αποτέλεσμα η Ελλάδα να μην έχει θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο και να έχει η Τουρκία  με την Αίγυπτο.

9 σχόλια:

  1. Σαν λαός,πιστεύουμε στα άλματα λογικής.
    Ισως γι'αυτό οι περισσότεροι εξακολουθούμε να πιστεύουμε σε μη πατρώους Θεούς.
    Η διευθέτυση της ΑΟΖ μεταξύ Δανίας- Πολωνίας ίσως έχει ένα μονο κοινό με την αντίστοιχη μεταξύ Ελλάδας-τουρκίας: ότι η ακτή του συμπλέγματος Καστελόριζου-Στρογγύλης
    είναι σαφώς μικρότερη της Μικρασιατικής ακτής.
    Με μία διαφορά: η Μικρασιατική ακτή είναι και αυτή όπως και τα Καστελόριζο-Στρογγύλη παραδοσιακά Ελληνικός χώρος.
    Αλλά ξέχασα: Το νεοελληνικό κράτος είναι απλά ελληνόφωνο και όχι Ελληνικό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Για να δικαιούται κάποιος τον νόμο της επιείκιας θα πρέπει να έχει καθαρά χέρια. "
    He who must come to equity must come with clean hands."

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ἡ Τουρκία κατέλαβε τή Μικρά 'Ασία μέ αἷμα (ἐξολόθρευση ἐπί αἰῶνες) ἀθώων ἀμάχων χριστιανῶν, καί μέ γενοκτονίες στίς ἀρχε΄ς τοῦ 20οῦ αἰῶνος, ἄρα δέν ἔχει κανένα ἱστορικό κρατικό δικαίωμα οὔτε στίς ἀκτές της, καί μέχρι νά ζητήσει συγνώμη γιά τήν γενοκτονία μας, πρόκειται περί παράνομης κατοχῆς τους.
    Κι ὅποιος κατέχει ἀκτές διά καί λόγῳ γενοκτονίας (παράνομα), δέν ἔχει παράκτια δικαιώματα κράτους, ἄλλα ἀπό τήν εἰρηνική κυκλοφορία μή πολεμικῶν πλοιαρίων τοῦ ἀκόμη γενοκτόνου λαοῦ του, στά 3 μίλια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αυτούς ακριβώς τούς ισχυρισμούς πρέπει να προβάλομε προς την Τουρκία, αλλά και προς την διεθνή κοινότητα, ΔΔΧ κλπ., και θα έχομε εξασφαλίσει την πλήρη δικαίωσή μας. Ίσως μάλιστα μάς επιδικάσουν και μέρος τής τουρκικής ΑΟΖ, ή και τής Μ. Ασίας.

      Διαγραφή
    2. Να σού κάνω μία ερώτηση, άσχετη, στην οποία αν θέλεις απαντάς. Άλλωστε, το να μην απαντάς είναι η παγία τακτική σου, οπότε δεν θα με ξενίσει.

      Εσύ, που μάς έχεις πρήξει με τα "ορθόδοξα" κηρύγματά σου, που εμφανίζεσαι ως άτομο βαθύτατα θρησκευόμενο, πώς είναι δυνατόν να χρησιμοποιείς τον ονοματεπώνυμο ενός αγίου τής Ορθοδόξου τού Χριστού Εκκλησίας σαν ψευδώνυμο και να το σύρεις στα ιστολόγια για πλάκα; Τόσο πολύ τον σέβεσαι;

      Διαγραφή
    3. Δέν γράφω ποτέ γιά νά κάνω πλάκα. Σέβομαι πολύ τόν ἅγιο Νικόλαο Καβάσιλα, ὅπως καί τόν ἅγιο Νικόλαο. Αὐτό δέν σημαίνει ὅτι δέν μπορῶ νά ὀνομάζομαι, εἴτε ἀπό βάπτιση εἴτε ἀπό ἐπιλογή, μέ τό ὄνομα ἑνός ἁγίου τόν ὁποῖο τιμῶ.
      Συνιστῶ τό περί Θείας Λειτουργίας ἔργο τοῦ Ἁγίου Νικολάου Καβάσιλα.

      Διαγραφή
  4. Κυριε Καρυωτη στειλτε το πονημα σας στον τουρκογυφτο Ερντογαν , ισως σας δωσι καποιο μπαξισι, μονο πειτε του και απο εμενα οτι τα συνορα Ελλαδος-Κυπρου δεν θα οριστουν ουτε απο καποια επιτροπη ουτε απο καμμια Χαγη ΑΛΛΑ ΘΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ως είθισται στη Ιστορια.
    Με την ευκαιρια ρωτηστε τον Καραγκιοζ-Χαλιφη αν ειναι νομιμη η κατοχη του 40% της Κυπρου και επισης αν του ανηκει και η Γαυδος..
    Ας σοβαρευτουμε κυριοι, ΑΣ ΣΟΒΑΡΕΥΤΟΥΜΕ !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Η Ελλάδα σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να μπει σε διαπραγμάτευση με την Τουρκία για αυτό το θέμα για πολλούς και διάφορους λόγους. Ούτε βέβαια να πάει και σε διεθνές δικαστήριο. Δεν μπαίνεις σε συζήτηση με κράτος το όποιο δεν αναγνωρίζει ΑΟΖ σε νησιά. Τέλος. Αν θέλει η Ελλάς να έχει ενιαία ΑΟΖ μέχρι το Καστελόριζο τότε πρέπει να την ανακηρύξει, να προκηρύξει διαγωνισμούς εκμετάλλευσης των θαλασσοτεμαχίων της και να επιβληθεί στρατιωτικά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. >Αν θέλει η Ελλάς να έχει ενιαία ΑΟΖ μέχρι το Καστελόριζο τότε πρέπει να την ανακηρύξει<

      Ακριβώς! Η Ελλάς πρέπει να ανακηρύξει ΑΟΖ, όπως έκανε η Κύπρος και όχι μόνο, και στην συνέχεια να οριοθετήσει τα σημεία, που εφάπτονται άλλων ΑΟΖ. Σε περίπτωση αποτυχίας φιλικού διακανονισμού, γίνεται προσφυγή στο ΔΔΧ. Όλα τα άλλα είναι για να γίνεται κουβέντα.

      Διαγραφή

Υφίσταται μετριασμός των σχολίων.